In het zuiden van de Nijmeegse stuwwal bezit Natuurmonumenten twee fraaie natuurterreinen: de Mookerheide en de Sint-Jansberg. De Mookerheide is nationaal bekend geworden in 1574 toen tijdens een veldslag met de Spaanse troepen van de Spaanse veldheer Sancho d' Avila in de tachtigjarige oorlog twee broers van Willem de Zwijger, Lodewijk en Hendrik van Nassau, sneuvelden met een groot deel van hun leger.
De Mookerheide (231 ha) en Sint-Jansberg (319 ha) bestaan grotendeels uit bos (tabel 1). Daar- naast is er een fors aandeel agrarisch cultuurland en heide. Onder cultuurland worden in dit verband verpacht agrarisch gebied ('losland') en boerenerven verstaan, alsmede gras- en bouwland in eigen beheer. De Mookerheide is het noordelijke terrein. Het zuidelijke deel is de Sint-Jansberg, met in het westen het heideveld "Mookerheide" .
Tabel 1 Samenstelling gebied
|
Terreintype |
Mokerheide |
St-Jansberg |
Totaal |
|
|
hectare |
hectare |
Hectare |
% |
|
|
gebouwen, erven |
6 |
3 |
9 |
2 |
|
losland |
3 |
67 |
70 |
12 |
|
grasland |
21 |
58 |
79 |
14 |
|
bouwland |
3 |
10 |
13 |
2 |
|
houtwallen |
+ |
8 |
8 |
1 |
|
bos |
148 |
172 |
320 |
58 |
|
heide |
49 |
- |
49 |
9 |
|
water |
+ |
1 |
1 |
1 |
|
overig |
1 |
+ |
1 |
1 |
|
totaal |
231 |
319 |
550 |
100 |
Het bos van de Mookerheide is gevarieerd in leeftijd, structuur en boomsoortsamenstelling. De meeste afwisseling vinden we in het noordelijk deel, rondom het jachtslot Bethanië. Hier staan beukenlanen, afgewisseld met oud gemengd bos (grove den, Japanse lariks, douglas, tamme kastanje en eik). De ondergroei is eveneens gevarieerd, waarbij de alom aanwezige rododendron- vegetaties het landgoedkarakter onderstrepen. In het westen en zuiden is het bos jonger en homogener. In het uiterste westen ligt het geaccidenteerde heideterreintje "Heumense Schans" (18 ha).
De Sint Jansberg valt het best te karakteriseren als rijk en gevarieerd stuwwalbos (20-77 meter +NAP). In het westen ligt het heidegebied "Mookerheide" (38 ha). Dit is een geaccidenteerd gebied (tot max. 46 meter +NAP) met vegetaties van struikheide en solitaire grove dennen, eiken en berken. De Mookerheide wordt omringd door oud gemengd bos. Ten oosten van de Mookerheide bevindt zich het Zevendal, veelal verpacht agrarisch cultuurland met maïsakkers en weiland. Het bosgedeelte daar ten oosten van is de eigenlijke Sint-Jansberg. De westelijke helft van de Sint-Jansberg (Kiekberg) beslaat bos van grove den, Japanse lariks en douglas en bijmenging van eik, beuk en Amerikaanse eik. Gaande naar het oosten gaan beuk en eik steeds meer domineren, met bijmenging van zoete kers, haagbeuk en berk. Hier en daar staan vakken met fijnspar. Aan de voet van de zuidhellingen bevinden zich kwelzones.
|
Vogelsoort |
Aantal broedparen |
Dichtheid per 100 hectare |
|
Grauwe Gans |
7 |
1.3 |
|
Nijlgans |
1 |
0.2 |
|
Wilde Eend |
22 |
4.0 |
|
Wespendief |
1 |
0.2 |
|
Havik |
4 |
0.7 |
|
Sperwer |
3 |
0.5 |
|
Buizerd |
10 |
1.8 |
|
Torenvalk |
2 |
0.4 |
|
Fazant |
3 |
0.5 |
|
Waterhoen |
6 |
1.1 |
|
Kievit |
2 |
0.4 |
|
Houtsnip |
4 |
0.7 |
|
Holenduif |
33 |
6.0 |
|
Houtduif |
+ |
+ |
|
Tortelduif |
3 |
0.5 |
|
Bosuil |
21 |
3.8 |
|
Ransuil |
3 |
0.5 |
|
Groene Specht |
3 |
0.5 |
|
Zwarte Specht |
5 |
0.9 |
|
Grote Bonte Specht |
69 |
12.5 |
|
Kleine Bonte Specht |
11 |
2.0 |
|
Boerenzwaluw |
7 |
1.3 |
|
Gekraagde Roodstaart |
40 |
7.3 |
|
Boomleeuwerik |
10 |
1.8 |
|
Veldleeuwerik |
8 |
1.5 |
|
Boompieper |
60 |
10.9 |
|
Witte Kwikstaart |
4 |
0.7 |
|
Winterkoning |
+ |
+ |
|
Heggemus |
52 |
9.5 |
|
Roodborst |
+ |
+ |
|
Zwarte Roodstaart |
3 |
0.5 |
|
Roodborsttapuit |
2 |
0.4 |
|
Merel |
+ |
+ |
|
Zanglijster |
+ |
+ |
|
Grote Lijster |
17 |
3.1 |
|
Bosrietzanger |
11 |
2.0 |
|
Kleine Karekiet |
4 |
0.7 |
|
Spotvogel |
4 |
0.7 |
|
Grasmus |
13 |
2.4 |
|
Tuinfluiter |
115 |
20.9 |
|
Zwartkop |
186 |
33.8 |
|
Fluiter |
17 |
3.1 |
|
Fitis |
+ |
+ |
|
Tjiftjaf |
189 |
34.4 |
|
Goudhaan |
55 |
10.0 |
|
Vuurgoudhaan |
37 |
6.7 |
|
Grauwe Vliegenvanger |
59 |
10.7 |
|
Bonte Vliegenvanger |
5 |
0.9 |
|
Staartmees |
30 |
5.5 |
|
Glanskop |
67 |
12.2 |
|
Matkop |
14 |
2.5 |
|
Kuifmees |
37 |
6.7 |
|
Zwarte Mees |
61 |
11.1 |
|
Pimpelmees |
174 |
31.6 |
|
Koolmees |
+ |
+ |
|
Boomklever |
63 |
11.5 |
|
Boomkruiper |
85 |
15.5 |
|
Wielewaal |
5 |
0.9 |
|
Vlaamse Gaai |
45 |
8.2 |
|
Ekster |
2 |
0.4 |
|
Kauw |
5 |
0.9 |
|
Zwarte Kraai |
32 |
5.8 |
|
Spreeuw |
+ |
+ |
|
Huismus |
15 |
2.7 |
|
Ringmus |
16 |
2.9 |
|
Vink |
+ |
+ |
|
Putter |
1 |
0.2 |
|
Sijs |
1 |
0.2 |
|
Kneu |
2 |
0.4 |
|
Goudvink |
8 |
1.5 |
|
Appelvink |
63 |
11.5 |
|
Geelgors |
15 |
2.7 |